Quốc hội thông qua giảm 30% thuế TNDN, TNCN năm 2026–2027: Doanh nghiệp cần làm gì?

Theo thông tin chính thức được công bố, Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 24/8/2026. Chính sách giảm 30% số thuế phải nộp cho cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh và cho doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam, với điều kiện doanh thu hằng năm của năm tương ứng không quá 10 tỷ đồng. Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ, 24/8/2026

Điểm cần hiểu đúng: Nghị quyết giảm 30% số thuế TNDN hoặc TNCN phải nộp; không phải giảm 30% doanh thu, thu nhập tính thuế hay thuế suất pháp định.

Tại thời điểm ICAW rà soát ngày 25/8/2026, các kênh thông tin chính thức đã xác nhận việc thông qua, hiệu lực và nội dung cốt lõi của chính sách. Tuy nhiên, số Nghị quyết và bản toàn văn chưa được tìm thấy trên Công báo điện tử trong lần kiểm tra này. Vì vậy, bài viết không tự suy đoán số văn bản, điều khoản hoặc thủ tục kê khai chi tiết.

Chính sách giảm thuế đã được thông qua gồm những nội dung nào?

Nguồn đối chiếu: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, cập nhật 25/8/2026

Ngưỡng 10 tỷ đồng được áp dụng trực tiếp theo doanh thu hằng năm của năm 2026 hoặc năm 2027 trong thông tin chính thức về Nghị quyết đã thông qua. Nội dung công bố không đặt thêm điều kiện doanh nghiệp phải đồng thời được chứng nhận hoặc phân loại là doanh nghiệp siêu nhỏ. Việc cơ quan soạn thảo giải thích ngưỡng này tương đồng với một tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ là cơ sở chính sách, không nên chuyển thành một điều kiện pháp lý bổ sung.

Doanh nghiệp nào được giảm 30% thuế TNDN?

Trên cơ sở nội dung đã được công bố, doanh nghiệp cần đồng thời xem xét bốn nhóm điều kiện sau:

1. Được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam.
2. Có doanh thu hằng năm của năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng đối với chính năm đang xét.
3. Có số thuế TNDN còn phải nộp sau khi đã áp dụng các ưu đãi thuế khác mà doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng.
4. Không thuộc trường hợp bị loại trừ do hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết có hiệu lực và vượt ngưỡng doanh thu gộp theo quy định chống lợi dụng chính sách.

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: về nguyên tắc, cách diễn đạt “doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam” có thể bao gồm doanh nghiệp FDI được thành lập tại Việt Nam. Tuy nhiên, đây không phải một ưu đãi riêng cho khối FDI. Từng doanh nghiệp vẫn phải đối chiếu tư cách pháp lý, doanh thu, số thuế phải nộp và các trường hợp loại trừ. Nhà thầu nước ngoài hoặc tổ chức nước ngoài không được thành lập theo pháp luật Việt Nam không nên tự động được xếp vào nhóm này.

Cá nhân kinh doanh được giảm 30% thuế TNCN trong phạm vi nào?

Chính sách áp dụng đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh và có doanh thu hằng năm của năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng. Chủ thể pháp lý cần xét là cá nhân cư trú có thu nhập kinh doanh; cụm từ “hộ kinh doanh” thường được dùng để mô tả nhóm thụ hưởng trong thông tin chính sách nhưng không làm mở rộng mức giảm sang mọi loại thu nhập của cá nhân.

Mức giảm này không áp dụng chung cho thuế TNCN từ tiền lương, tiền công, đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản hoặc các nguồn thu nhập khác. Doanh nghiệp và cá nhân cần tách đúng phần thuế TNCN phát sinh từ hoạt động kinh doanh trước khi tính mức giảm.

Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi TNDN tính mức giảm như thế nào?

Nghị quyết được công bố theo hướng: nếu doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế theo Luật Thuế TNDN hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội, số thuế được giảm 30% được tính trên số thuế TNDN phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi. Trình tự tính vì vậy có ý nghĩa quyết định.

Số thuế được giảm = 30% x Số thuế TNDN phải nộp sau ưu đãi

Ví dụ minh họa dưới đây chỉ sử dụng các giả định đơn giản để thể hiện thứ tự tính:

Ví dụ không bao gồm các điều chỉnh thuế, bù trừ, thuế đã tạm nộp hoặc điều kiện ưu đãi riêng của một dự án cụ thể.

Doanh thu không quá 1 tỷ đồng: có phát sinh thêm lợi ích hay không?

Nghị định số 141/2026/NĐ-CP quy định cơ chế miễn thuế TNDN đối với thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, kèm theo cách xác định doanh thu và một số trường hợp không áp dụng. Nếu doanh nghiệp thực tế đủ điều kiện được miễn toàn bộ số thuế TNDN theo cơ chế này, số thuế còn phải nộp sau ưu đãi bằng 0; do đó, mức giảm 30% không tạo thêm lợi ích TNDN trong kỳ đó. Xem toàn văn Nghị định 141/2026/NĐ-CP

Không nên hiểu rằng mọi doanh nghiệp có doanh thu không quá 1 tỷ đồng đều đương nhiên được miễn. Nghị định 141/2026/NĐ-CP có điều kiện và loại trừ, trong đó có quy định liên quan đến công ty con và doanh nghiệp có quan hệ liên kết.

Điều khoản chống chia, tách doanh nghiệp cần được hiểu thận trọng

Theo nội dung chính thức đã công bố, mức giảm TNDN không áp dụng đối với doanh nghiệp được hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết có hiệu lực nếu tổng doanh thu của các doanh nghiệp hình thành sau chia, tách trong năm 2026 hoặc năm 2027 vượt 10 tỷ đồng. Vì Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 24/8/2026, các phương án chia hoặc tách sau ngày này cần được rà soát riêng.

Quy định được công bố nhắm trực tiếp đến “chia, tách”. Không nên tự mở rộng điều khoản này thành một kết luận tuyệt đối cho mọi hình thức tổ chức lại doanh nghiệp khi chưa đọc bản toàn văn và hướng dẫn thi hành. Tuy vậy, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi hoặc chuyển doanh thu giữa các bên liên quan vẫn có thể phát sinh rủi ro theo các quy định thuế và chống tránh thuế khác, nên cần được phân tích theo hồ sơ thực tế.

Sáu rủi ro dễ dẫn đến áp dụng sai

• Dùng doanh thu dự kiến để khẳng định chắc chắn quyền giảm thuế trong khi doanh thu thực tế cả năm chưa được xác lập.
• Tự áp dụng định nghĩa doanh thu của cơ chế miễn thuế 1 tỷ đồng tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP cho ngưỡng 10 tỷ đồng của Nghị quyết mới, mặc dù hướng dẫn riêng chưa được công bố.
• Tính giảm 30% trước khi trừ các ưu đãi TNDN khác, làm tăng số thuế được giảm không đúng thứ tự.
• Không cộng gộp doanh thu của các doanh nghiệp hình thành sau chia, tách trong trường hợp thuộc điều khoản chống lợi dụng chính sách.
• Áp dụng mức giảm TNCN cho thu nhập không phải thu nhập từ kinh doanh hoặc cho cá nhân không đáp ứng điều kiện cư trú.
• Không lưu bảng xác định doanh thu, hồ sơ ưu đãi, phép tính số thuế còn phải nộp và tài liệu về tổ chức lại doanh nghiệp.

Những điểm nào vẫn phải chờ bản Nghị quyết và hướng dẫn chính thức?

Thông tin chính thức hiện có đủ để xác nhận việc ban hành chính sách và các điều kiện cốt lõi. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa nên tự suy đoán các nội dung triển khai sau:

• Số, ký hiệu chính thức của Nghị quyết và nguyên văn toàn bộ các khoản, điều.
• Khái niệm doanh thu hằng năm dùng cho ngưỡng 10 tỷ đồng và các khoản được tính vào doanh thu.
• Cách xử lý doanh nghiệp có năm tài chính khác năm dương lịch, doanh nghiệp mới thành lập hoặc hoạt động chưa đủ 12 tháng.
• Cách xác định doanh thu đối với trường hợp chuyển đổi, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách hoặc có nhiều hoạt động, địa điểm kinh doanh.
• Biểu mẫu, thời điểm và cách kê khai số thuế được giảm; cơ chế bù trừ hoặc hoàn trả đối với số thuế đã tạm nộp trước ngày 24/8/2026.
• Yêu cầu chứng từ và hồ sơ chứng minh để cơ quan thuế chấp nhận mức giảm khi quyết toán.

Doanh nghiệp nên làm gì ngay trong năm 2026?

1. Khoanh vùng đối tượng tiềm năng. Lập danh sách doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân kinh doanh có doanh thu dự kiến không quá 10 tỷ đồng, bao gồm cả doanh nghiệp FDI được thành lập theo pháp luật Việt Nam.
2. Lập dự báo theo kịch bản. Theo dõi tối thiểu ba kịch bản doanh thu: dưới ngưỡng, sát ngưỡng và vượt ngưỡng; không ghi nhận chắc chắn toàn bộ lợi ích thuế chỉ dựa trên một dự báo lạc quan.
3. Đối chiếu dữ liệu doanh thu. Rà soát sổ cái, hóa đơn điện tử, tờ khai thuế và báo cáo tài chính để xác định chênh lệch trước khi chốt ngưỡng.
4. Tính ưu đãi theo đúng thứ tự. Xác định các miễn, giảm hoặc thuế suất ưu đãi hiện có trước; sau đó mới tính 30% trên số thuế còn phải nộp.
5. Gắn cờ giao dịch tổ chức lại. Rà soát mọi trường hợp chia, tách sau ngày 24/8/2026 và chuẩn bị bảng tổng hợp doanh thu của các doanh nghiệp sau tổ chức lại.
6. Chuẩn bị hồ sơ riêng cho từng năm. Lưu bảng doanh thu, thu nhập tính thuế, ưu đãi, số thuế giảm, số thuế đã tạm nộp và số còn phải nộp cho năm 2026 và 2027.
7. Thiết lập điểm cập nhật pháp lý. Khi Nghị quyết được đăng Công báo hoặc có hướng dẫn thi hành, cập nhật ngay số văn bản, định nghĩa doanh thu, thủ tục kê khai và nội dung hồ sơ.

Kết luận của ICAW

Chính sách giảm 30% thuế TNDN và TNCN cho kỳ tính thuế năm 2026–2027 đã chính thức được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 24/8/2026. Điểm trọng tâm không nằm ở việc doanh nghiệp được gọi là “nhỏ” hay “siêu nhỏ”, mà ở điều kiện pháp lý của chủ thể, doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng, số thuế còn phải nộp sau ưu đãi và việc không rơi vào trường hợp chia, tách bị loại trừ.

Doanh nghiệp nên bắt đầu chuẩn bị dữ liệu và mô hình dòng tiền thuế ngay, nhưng chỉ hoàn thiện hồ sơ kê khai sau khi đã đối chiếu bản Nghị quyết chính thức và hướng dẫn thực hiện. ICAW có thể hỗ trợ rà soát điều kiện, đối chiếu doanh thu, tính số thuế được giảm và chuẩn bị bộ hồ sơ giải trình phù hợp với tình trạng thực tế của doanh nghiệp.

Lưu ý: Nội dung bài viết được ICAW tổng hợp và phân tích trên cơ sở quy định pháp luật và tài liệu công khai được kiểm tra đến ngày 25/8/2026, chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo chung. Tại thời điểm rà soát, số Nghị quyết và bản toàn văn trên Công báo chưa được cập nhật; kết quả áp dụng còn phụ thuộc hồ sơ, điều kiện thực tế, cách xác định doanh thu và hướng dẫn tiếp theo của cơ quan có thẩm quyền. Bài viết không thay thế ý kiến tư vấn thuế, pháp lý, kế toán hoặc kiểm toán cho một trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp nên rà soát đầy đủ hồ sơ và tham vấn chuyên gia phù hợp trước khi thực hiện.